Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu hemen yazmak gerekir, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı önler çünkü gürültülü ortamlarda ince kokular çabucak kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan davranıp hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ve net gelir tabii ki bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter genellikle burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar her zaman aynı aydınlatma ile sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. Bir hafif aromayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü notayı anlatır böylece odak bölünmez ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır hem de sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Romeo julieta petit julietas kutusu gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş almak şarttır öte yandan yarım notlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan değerdir, zira dengeli aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin eşit ilerlemesini da izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma temposu de aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ama notalar daha geç belirir hem de bu hız tadın okunma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur yapar fakat şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burnun duyduğu koku hâlbuki ikisi karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta küçük gelse de yorumları epey etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir nefes kokuyu çok zengin açar. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net gösterir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa bırakır sert bir nefes de narin tonları örter. Güç dilde düşük fakat koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak tarafı de detay göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira doymuş bir damak en belirgin notayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler damağı uyuşturur ve aroma algısını düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra baharatlı notalar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su dışında çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir notasını hızla ortaya koyup sona erer zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak iyidir. Boy küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme aroma gücü konusunda kesin bir yargı vermez demek ki her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, puro ismi ile puan tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki puandan çok sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Defterde öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre güçlü sedir tonu şeklinde bir not yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü ise tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu net verebilir mesela ağır bir içim sönük bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu yüksek tutar üstelik dolgun bir içim notasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü lezzet sunabilir tersi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve düzenli not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk çabuk yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu sebeple oda koşullarını de kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise çekiş ağırlaşır ve lezzet bastırılır ısı ise tütünün ısınma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur tadım anı seçerken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya koku çıkar. Tadımı hep aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda duman birikirse sonraki çubuğun aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok sertse kül yapısı bozulur.